Bauernhügel in Pinsdorf

De Boerenheuvel De Boerenheuvel is de begraafplaats van de boeren die in de omgeving van Neuhofen zijn omgekomen. De overige gesneuvelden werden op het slagveld zelf begraven. In 1883 werd op de heuvel een 2,5 meter hoge obelisk geplaatst.

De lichamen van de boeren konden pas worden begraven nadat de geallieerde troepen zich hadden teruggetrokken. In tegenstelling tot de schatting van Pappenheim bedraagt het aantal doden meer dan tweeduizend boeren; de geallieerden hadden daarentegen slechts tussen de twee- en driehonderd gesneuvelden, maar wel zeer veel gewonden. Er liggen hooguit 1000, eerder 400 boeren direct in de Bauernhügel begraven. Waarschijnlijk zijn in de Bauernhügel alleen degenen begraven die in de omgeving van Neuhofen zijn omgekomen, en de overige ongeveer 2000 gesneuvelden op het slagveld zelf. Om deze kwestie op te helderen, werden tussen 1805 en 1810 en in 1883 opgravingen uitgevoerd. Bij de eerste opgraving, waarbij aan de westzijde van de Bauernhügel een insnijding werd gemaakt, werden alleen botten en een degen blootgelegd. In 1883, ter gelegenheid van de grondwerkzaamheden voor de fundering van de obelisk, werd een schacht van vier vierkante meter uitgegraven om nader onderzoek te kunnen doen. Op een diepte van één meter vond men een klein stukje van een hoefijzer en een spijker. Tot een diepte van 3 meter bestond de laag uit grind, dat vervolgens overging in humus, dat direct op de lijken was gestort. De lijken zelf zijn waarschijnlijk direct op de akkergrond gelegd. Het werk werd bemoeilijkt door een penetrante lijkgeur, maar er werd wel iets gevonden. De kaken van de begravenen bevatten goed bewaarde tanden, waaronder melktanden, wat aantoont dat er ook kinderen waren begraven. Uiteindelijk werd alleen het handvat van een klein pannetje van ijzerplaat gevonden, een verroest stukje van een riemgesp, een paar speldjes (destijds onderdelen van vrouwenkleding) en een lansschacht van een halve meter lang, die verticaal in de lijklaag stak. Het feit dat er geen andere kledingstukken zijn gevonden, doet vermoeden dat de lichamen naakt zijn begraven. De gedenksteen van J.E. Forstinger De obelisk op de Bauernhügel werd op 20 september 1883 opgericht volgens het testament van de papierfabrikant J.E. Forstinger uit Gmunden. De 2,5 m hoge gedenksteen, vervaardigd door meester-steenhouwer Moser uit Altmünster, werd enkele jaren later door de vereniging van Oberösterreich voorzien van een balustrade. De passage in het testament van Forstinger luidt: „voor de oprichting van een eenvoudige stenen gedenksteen op de Bauernhügel in Pinsdorf, waarop de naam van de stichter moet staan, draag [ik] een bedrag van 500 gulden bij, en verzoek [ik] het eerbiedwaardige gemeentebestuur om dit te regelen.“ Op de achterzijde van de steen werd een gedicht van de protestantse predikant van Gmunden, J.F. Koch, gebeiteld. De christelijk-sociale partij zorgde er echter voor dat het gedicht, hoewel het was uitgekozen en goedgekeurd door de toenmalige keizerlijk-koninklijke districtshoofdman von Raab, moest worden verwijderd wegens „verheerlijking van het protestantisme“. Tegenwoordig vinden we het weer terug op de koperen plaat van de obelisk. Het luidt als volgt: Het keizerlijk bestuur in het land van Satt Herbersdorf, de Beier, Het geloof vrij, de boerenstand Voortaan vrijer van lasten: Dat heeft de boer ooit begeerd, En toen zijn smeken tevergeefs waren, Greep hij helaas wanhopig naar het zwaard en vocht. Toen floten hier de kogels scherp, ze suisten langs zwaarden en klingen, toen Pappenheim hem neersloeg in een bloedige, heftige strijd. Wel duizend boeren bedekt het zand; de heuvel bleef voortaan groen. Pas toen verzoende het bloedige optreden in Thun het woord uit de mond van twee keizers, dat de oude ban brak en de boeren vrijheid van geloof en grond toekende, werd de gedenksteen geplaatst. De boerenheuvel wordt steeds kleiner en kleiner. Volgens de legende zal er een verschrikkelijke oorlog, naar men zegt een nieuwe boerenoorlog, uitbreken wanneer de hoogte van de heuvel de dissel van een ladderwagen bereikt. - Laten we hopen dat het zover niet komt! Fragment uit het streekboek: „Pinsdorf – De geschiedenis“ – Verkrijgbaar bij het gemeentehuis van Pinsdorf voor € 28,--